Art & Literature

لیاری، ءُ بلوچی زبان ءِ جیڑہ: سمین زیب

انسان کہ پیداک بیت آئی ءِ ھچ چیز تعین نہ اِنت ۔اے دمان ءَ آ نہ بلوچے ءُ نئیکہ مسلمانے ۔ آئی ءِ نیکراہ (مزہب) آئی ءَ چہ لوگ ءَ دیگ بیت ۔پدا کم کم ءَ زبانے ءِ واہند کنگ بیت کہ تئ زبان ایش اِنت ۔ تو بلوچےئے، پھٹانے ئے، بگر ءُ بدارئے ئے۔ پدا ہمے درمیان ءَ انسان کہ وہدے مسلمان ءُ بلوچ ءُ پھٹان ءِ تہا کہ بہر ءُ بانگ کنگ بیت گُڑا آئی ءِ مزہبی ءُ قوم ءُ زاتی زمّہ واری آئی ءِ سرا مُشگ بنت۔پدا یک وہدے چُشیں ھم کئیت مردم سماہ کنگ ءَ لگیت کہ چُناہا درستاں ساری آ یک انسانے، بلئے آئی ءَ باز کم موہ رسگ ءَ اِنت کہ آ وتی انسانی کردار ءَ پیش بدار اِیت یا بگش کہ وتی بنیادمے بئیگ ءِ زمّہ واریاں پیلو بکنت۔

من ءَ سماہ بئیگ ءَ اِنت کہ من برز ءَ باز گپ جت۔۔۔چوشکہ منی بنگپ لیاری ءُ بلوچی زبان انت
بلوچستان ءِ آ دگے دمگاں چہ آیوکیں ہمک مردم کہ لیاری ءَ کئیت ءُ سر بیت ادا آئی ءَ یک چیزے کہ ھیران کنت آ لیاری ءِ بلوچانی زبان اِنت، کہ نہ گیش اِتگ۔یا بگش کہ ہزاراں زبانانی لبز پجّیگ ءَ کارمرز بئیگ ءَ اَنت ءُ بلوچی ءِ رنگ ءَ گپ ءُ ھبر بئیگ ءَ اِنت۔ بلئے ایشی ءِ تہا منی نزّ ءَ مردمانی ھچ میار نیست۔پمشکہ اد ءِ نشتگیں بلوچاں ما بایدیں اے واستہ جہل مجن اِیں کہ اشانی زبان نہ گیش اِتگ، یا اشانی بلوچی مئے بلوچی نہ اِنت۔ ءُ چوناہا ھم کسے ءَ اے واستہ جہل جنئگ کہ آئی ءِ زبان ءُ منی زبان ءَ فرق اِنت ،
شرّیں نفسیاتے نہ اِنت۔

ادا کہ بلوچی ءَ اے رنگ ءَ گپ جنئگ بیت ایشی ءِ تہا درائیں سوب ڑائیورسٹی ئیگ اِنت۔جاگہے کہ (ڈورسٹی) بیت گڑا نہ ایوک ءَ زبان ءِ سرا اثر کپیت، بلکیں دود ءُ ربیدگ ھم اثر مند بیت۔
چکُ کہ دو یا سہہ سال ءِ بیت، دانکہ ہفت ءُ ہشت سال ءَ آ ہر چیز ءَ (وبسروے) کنت۔ ہمے درمیان ءَ آ وتی زبان ءُ وتی لہجہ ءِ گچین ءَ ھم کنت کہ چہ لوگ ءَ، ءُ چاگرد ءَ آئی ءَ رستگ۔
اگاں ہمے ڑائیورسٹی بلوچستان ءِ آ دگے دمگاں چہ بندات ءَ لیاری ءِ رنگ ءَ بہ بیتیں گڑا آنگر ءِ زبان ھم چرے ازاب ءَ نہ رکھتگ اَت۔

اگاں اے جیڑہ ءِ ھلاس کنگءِ گپ ءَ بجن ئے گڑا اے یک (چینز) ے گشگ بیت ءُ ہر (چینز) نوکیں جیڑہ پیداک کنت، ہر جیڑہ دربرگ ءِ راہ پیشداریت۔ اے رد ءَ ادارہانی مزنیں زمّہ واری یے ہست کہ زبان ءِ سرا کار کنوکیں ہر ادارہ کہ لیاری ءَ ہست انت، آیانی یک مکسدے اگاں لیاری ءِ زبان ءِ پاہازگ بہ بیت گڑا اوپارے رؤت۔ یا بگش کہ بدلی یے اتک کنت۔بلئے من ساری ءَ ہمے گپ جت کہ ہر یک بدلی یے نوکیں جیڑہ پیداک کنت۔

اگاں مرچی یک ادارہے اے کار ءَ بندات بکنت، گُڑا درستاں ساری آئی ءِ کرّا (اکسیپٹینس) ءِ جیڑہ دیما کئیت۔۔اے جیڑہ چش بیت کہ مرچی دو ہزار بیست ءُ یک ءَ کہ اد ءِ بلوچانی زبان ڑائیورسٹی ءَ اثر مند کُتگ آ یک ءُ دو تئ قبول کنگ ءَ ساڑی نہ بنت۔ اجب نہ اِنت کہ ترا زاہ ءُ بد ھم بکن اَنت۔ چیکہ وانندہیں مردم نہ اَنت۔ اگاں سد ءِ تہا چار وانندہ در ھم بیئت آ اے قابل نہ بنت کہ بلوچی زبان ءِ دربرگ ءَ ساڑی بہ بنت۔
نی چتور یک ادارہے اے جیڑہ ءِ ھلاس کنگ ءَ بندات بکنت؟ ءُ چہ کجا بندات بکنت۔ ؟
ایشی ءِواستہ یک ادارہ ے ءَ لوٹیت کہ آ لیاری ءِ بلوچانی نوکیں پدریچ (جنریشن )ءَ دست بہ گیپت۔ چیکہ پیریں دلانی سُرینگ ءَ زمانگ گوز اَنت ءُ دل نہ سُر اِیت۔ زبان ءِ سرا کار کنوکیں ادارہانی زمّہ واری اے بیت کہ آ ونگجاہانی نصاب (نصاب) ءِ تہا بلوچی زبان ءَ وڑے نا وڑے ءَ ہوار بکن اَنت۔

ایشی ءَ ابید دگہ سینٹر پچ کنگ بہ بیت کہ آہانی تہا بلوچی بنگیجی ءُ سرٹیفکیٹ کورس کنائینگ بہ بنت۔ چیکہ وہدے تو نوکیں پدریچ ءَ اے لائق جوڑ کن ئے گُڑا دیمتر ءَ ہمے کار ءَ پدا ہمے جنریش دیما بارت کہ مرچی تو اے لائق جوڑ کتُگ۔
اگاں ناں مرچی ھم اے جیڑہ ءِ سرا کار کنگ مہ بیت گُڑا دگے اوں ھپتاد سال ہمے رنگ ءَ رؤت۔پدا بگندے اے جاور مہ بنت۔ بیت کنت مرچیگیں ہساب ءَ دیمترا اے جیڑہ ءِ سرا کار کنگ گیشتر مشکل بہ بیت۔

Share

LEAVE A RESPONSE

Your email address will not be published. Required fields are marked *